De smid toen het heet was

De smid toen het heet was

Toen in de bronstijd voor het eerst ijzer werd gevonden, leek het nauwelijks beter dan de destijds traditionele koper-tinlegering. IJzer was weliswaar twee keer zo hard, maar dat voordeel verdween als sneeuw voor de zon als het ging corroderen -en dat deed het veel sneller dan brons. Het is een publiek geheim dat ijzer op zuurstof geilt, en dat is wederzijds. Dus ze bespringen elkaar zodra het even kan -wat heel vaak is, aangezien ze elkaar zo’n beetje overal op onze wereld tegenkomen. Hun baby’s zijn broze bruinrode schilfers ijzeroxide, ook wel bekend als roest.

Maar wacht, er is meer. IJzer is ook tien procent lichter dan brons en -belangrijker- twee keer zo goedkoop. En gezien het overweldigende latere succes van plastic zijn licht en goedkoop bijzonder wenselijke eigenschappen. Het is dus niet zo vreemd dat de bronstijdsceptici uiteindelijk het licht zagen (en het goedkoop) en op ijzer overstapten.

De eerste Europeaan die een toepassing voor het nieuwe metaal vond, was een Engelsman, George, rond 600 v.Chr. Z’n achternaam is onbekend. Achternamen waren destijds gebaseerd op waar je vandaan kwam of wat je voor de kost deed. Beide opties vervielen omdat a) George door heel Europa en het Nabije Oosten reisde en b) z’n functieomschrijving langer was dan de toen maximaal toegestane acht karakters. De meeste historici noemen hem tegenwoordig de IJzeren Man om verwarring met andere achternaamloze Georges te voorkomen.

George was kleermaker, ketellapper en spion. Officieel reisde hij rond om kleren te maken en ketels te lappen, maar z’n nomadische kleermakers- en ketellappersbestaan was vooral de ideale dekmantel voor z’n spionnenwerk. Op een van z’n ketellap/kleermaak/spioneerreizen naar het Nabije Oosten vond hij een mysterieus nieuw metaal: ijzer. De Nabije-Oosterlingen hadden het eeuwen eerder al ontdekt, maar hadden nog altijd geen idee wat ze ermee aan moesten. Toch besloot de altijd nieuwsgierige George wat ijzer te kopen en mee naar Engeland te nemen -en hij was maar wat blij dat het tien procent lichter was dan brons, en twee keer zo goedkoop.

Terug in England droeg hij z’n vondst niet aan z’n meerderen over, zoals het een goede spion betaamt, maar ging hij ermee experimenteren. Na talloze vruchteloze pogingen kwam hij tot de conclusie dat de blokken ijzer maar één nuttig doel konden dienen: z’n stoffen gegrond houden. Als kleermaker liet hij z’n stoffen altijd eerst wassen, voordat hij er kleren van maakte. Daarna werden ze uitgespreid op het gras om in de zon te drogen (waslijnen en knijpers zouden pas twee millennia later worden uitgevonden). Op winderige dagen wilden de lappen stof nog weleens wegwaaien, dus moesten vier assistenten de hoeken tegen de grond duwen. Maar nu besefte George opeens dat vier blokken ijzer dat werk konden overnemen, tegen een fractie van het salaris.

De echte inspiratie kwam echter pas toen de lappen waren gedroogd en hij zag dat ze volledig kreukvrij waren op de plekken waar de blokken ijzer hadden gelegen. Na nader experimenteren begreep hij dat de warmte van de zon ook een belangrijke rol speelde. Vervolgens was het een kwestie van een houten handgreep aan een blok ijzer bevestigen, en zo zag een van de grootste uitvindingen van de bronstijd het levenslicht. Omdat George er na z’n eerdere experimenten van overtuigd was geraakt dat een andere toepassing van ijzer ondenkbaar was, noemde hij z’n uitvinding simpelweg the iron: het ijzer.

Een paar maanden later ontdekten George’ spionagemeerderen, dankzij het succes van het ijzer, dat hij z’n vondst voor hen had achtergehouden en werd George ter dood veroordeeld voor hoogverraad. Hij werd aan een zak vol ijzer gebonden en van een brug gegooid. Hetgeen meteen het eerste gedocumenteerde geval van ironie was.








*George was ook deeltijdsoldaat, maar omdat er z’n hele leven lang nooit oorlogen in z’n omgeving waren, is dat niet bijster relevant. Sommige historici beweren dat hij handig gebruik maakte van het rondtrekaspect van z’n werk om ver van oorlogsgebieden te blijven.

Decofeiten:

Reguliere Deco: 15.139 x 15.139 pixels
Compacte Deco: 8076 x 8076 pixels

142 onderdelen